บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) นำโดยนายคงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ เดินทางศึกษาดูงานที่ประเทศญี่ปุ่น เพื่อเจาะลึกเทคโนโลยี Carbon Capture and Storage (CCS) ซึ่งเป็นกลไกสำคัญในการลดก๊าซเรือนกระจกเพื่อแก้ปัญหาโลกร้อน
CCS คืออะไร? ทำไมถึงสำคัญ
CCS คือกระบวนการดักจับก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์จากแหล่งกำเนิดอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เช่น โรงไฟฟ้า หรือโรงแยกก๊าซธรรมชาติ แล้วนำไปขนส่งเพื่อ กักเก็บไว้อย่างถาวรในชั้นหินใต้ดินลึก เพื่อไม่ให้ปล่อยสู่ชั้นบรรยากาศ
ถอดบทเรียนจาก Tomakomai CCS ของญี่ปุ่น
ปตท. ได้เข้าศึกษาโครงการ Tomakomai CCS Demonstration Project ที่จังหวัดฮอกไกโด ซึ่งเป็นต้นแบบการดักจับคาร์บอนแบบครบวงจรแห่งแรกของญี่ปุ่น โดยมีจุดเด่นที่น่าสนใจดังนี้:
- การกักเก็บมหาศาล: สามารถกักเก็บคาร์บอนใต้ทะเลลึกได้แล้วกว่า 300,000 ตัน
- ความปลอดภัยสูงสุด: ฉีดกักเก็บในชั้นหินอุ้มน้ำเค็มที่ความลึก 1,000-3,000 เมตร พร้อมระบบตรวจวัดการสั่นสะเทือนแบบเรียลไทม์ เพื่อป้องกันผลกระทบจากแผ่นดินไหว
- เป้าหมายอนาคต: เตรียมขยายผลสู่เชิงพาณิชย์ภายในปี 2573
3 ขั้นตอนหลักของกระบวนการ CCS
โครงการ Tomakomai ใช้กระบวนการทำงานที่ครอบคลุม 3 ส่วนหลัก คือ:
- 1. Capture: แยกคาร์บอนให้มีความบริสุทธิ์สูงกว่า 99% จากแหล่งกำเนิด
- 2. Compression & Transport: อัดและขนส่งในรูปแบบของเหลวผ่านท่อหรือเรือ
- 3. Injection & Storage: ฉีดกักเก็บในชั้นหินใต้ทะเลที่มีโครงสร้างคล้ายรังผึ้ง
มากกว่าสิ่งแวดล้อม คือความอยู่รอดทางการค้า
นายทานากะ จิโร จาก Japan CCS ระบุว่าในยุคที่มีมาตรการภาษีคาร์บอนข้ามพรมแดน (CBAM) เทคโนโลยี CCS จึงไม่ใช่แค่เรื่องสิ่งแวดล้อม แต่เป็น กลไกในการรักษาขีดความสามารถการแข่งขันทางการค้า พร้อมทั้งเน้นการสร้างการยอมรับจากชุมชนผ่านความโปร่งใสของข้อมูล
นายคงกระพัน ย้ำทิ้งท้ายว่า การศึกษาครั้งนี้สะท้อนทิศทางของ ปตท. ในการมุ่งสู่ ความเป็นกลางทางคาร์บอน โดยจะใช้ CCS เป็นเครื่องมือสำคัญควบคู่ไปกับการลงทุนในพลังงานสะอาดและโครงสร้างพื้นฐานใหม่ในอนาคต
