วิกฤตการศึกษาไทยกำลังเผชิญภาวะ “ทุนมนุษย์ถดถอย” เมื่อข้อมูลจากกองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) พบว่าประชากรไทยมีระดับการศึกษาเฉลี่ยเพียง 9.32 ปี หรือจบเพียงชั้น ม.3 ซึ่งต่ำกว่าประเทศรายได้สูงในเอเชียอย่างสิงคโปร์หรือเกาหลีใต้ที่จบเฉลี่ย 12-13 ปี ส่งผลให้ไทยติดกับดักรายได้ปานกลาง
ค่าใช้จ่ายแฝง: กำแพงกั้นโอกาสเด็กยากจน
แม้จะมีนโยบายเรียนฟรี แต่เด็กในครัวเรือนยากจนยังต้องแบกรับ “ค่าใช้จ่ายแฝง” เฉลี่ยถึง 9,420 บาทต่อปี ทั้งค่าเดินทางและค่าอาหาร ซึ่งเป็นจำนวนเงินที่สูงมากสำหรับครอบครัวที่มีรายได้เพียง 1,236 – 3,043 บาทต่อเดือน ทำให้เด็กยากจนพิเศษมีโอกาสเรียนต่อมหาวิทยาลัยเพียง 12.5% เท่านั้น
กสศ. จับมือ มูลนิธิก้าวคนละก้าว สู้เพื่อเด็กไทย
ดร.ไกรยศ ภัทราวาท ผู้จัดการ กสศ. ระบุว่าช่วง ม.3 คือหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญ หากไม่ได้รับสนับสนุนจะเกิดวงจรความยากจนข้ามรุ่น ด้วยเหตุนี้ คุณตูน บอดี้สแลม ประธานมูลนิธิก้าวคนละก้าว จึงร่วมกับ กสศ. ดำเนินโครงการ “ทุนก้าวเพื่อน้อง” ต่อเนื่องเป็นปีที่ 6
สำหรับปีการศึกษา 2569 มีเป้าหมายสำคัญดังนี้:
- ระดมทุนสนับสนุน: อย่างน้อย 20 ทุน (งบประมาณ 4.2 ล้านบาท)
- กลุ่มเป้าหมาย: เด็กที่มีศักยภาพแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้เรียนต่อ ม.ปลาย หรือ ปวช. จนจบหลักสูตร
- การคัดกรอง: จากผู้เสนอชื่อ 435 ราย ผ่านเกณฑ์เข้มข้นเหลือ 240 รายชื่อ
ผลลัพธ์เชิงประจักษ์: จากเด็กยากจนสู่ว่าที่หมอและวิศวกร
ความสำเร็จของรุ่นที่ 1 พิสูจน์ให้เห็นว่าการมอบโอกาสเปลี่ยนชีวิตได้จริง โดยกว่า 80% มีเกรดเฉลี่ย 3.00 ขึ้นไป และเข้าเรียนต่อปริญญาตรีได้ถึง 53 คน อาทิ น้องภูมิ (คณะแพทยศาสตร์ มช.) และ น้องไทเกอร์ (ว่าที่วิศวกร)
การมอบทุนในครั้งนี้จึงไม่ใช่แค่การให้เงิน แต่คือการสร้าง “หลักประกันโอกาส” เพื่อให้เยาวชนหลุดพ้นจากวงจรความยากจนและกลับมาพัฒนาประเทศไทยในอนาคต
