วิกฤตการศึกษาไทยที่น่ากังวล เมื่อพบว่าประชากรไทยมีระดับการศึกษาเฉลี่ยหยุดอยู่ที่เพียง 9.32 ปี หรือจบเพียงชั้น ม.3 ซึ่งกลายเป็นกำแพงสำคัญที่ปิดกั้นโอกาสในการพัฒนาประเทศ และทำให้ไทยติดกับดักรายได้ปานกลาง เมื่อเทียบกับประเทศรายได้สูงในเอเชียที่ประชากรเรียนจบเฉลี่ย 12-13 ปี
ค่าใช้จ่ายแฝง: อุปสรรคใหญ่ของเด็กยากจน
แม้จะมีนโยบายเรียนฟรี แต่เด็กในครัวเรือนยากจนพิเศษยังต้องเผชิญกับ ‘ค่าใช้จ่ายแฝง’ เฉลี่ยถึง 9,420 บาทต่อปี เช่น ค่าเดินทางและค่าอาหาร ซึ่งเป็นจำนวนเงินที่สูงมากสำหรับครอบครัวที่มีรายได้เพียง 1,236 – 3,043 บาทต่อเดือน ส่งผลให้เด็กกลุ่มนี้มีโอกาสเรียนต่อระดับมหาวิทยาลัยเพียง 12.5% ซึ่งน้อยกว่าค่าเฉลี่ยของเด็กทั้งประเทศถึง 3 เท่า
ภารกิจ ‘ทุนก้าวเพื่อน้อง’ ปี 2569
ด้วยเหตุนี้ คุณตูน บอดี้สแลม ประธานมูลนิธิก้าวคนละก้าว ร่วมกับ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ดำเนินโครงการ “ทุนก้าวเพื่อน้อง” ต่อเนื่องเป็นปีที่ 6 โดยมีเป้าหมายสำคัญดังนี้:
- เป้าหมายระดมทุน: สนับสนุนอย่างน้อย 20 ทุน (งบประมาณ 4.2 ล้านบาท)
- กลุ่มเป้าหมาย: เด็กที่มีศักยภาพแต่ขาดแคลนทุนทรัพย์ ให้ได้เรียนต่อระดับ ม.ปลาย หรือ ปวช. จนจบหลักสูตร 3 ปี
- การคัดกรอง: จากผู้เสนอชื่อ 435 ราย ผ่านเกณฑ์เข้มข้นเหลือ 240 รายชื่อ
เปลี่ยนชีวิตจาก ‘เลข 9’ สู่ ‘ว่าที่หมอและวิศวกร’
ความสำเร็จของรุ่นพี่ทุนก้าวเพื่อน้อง รุ่นที่ 1 เป็นข้อพิสูจน์ว่าโอกาสเปลี่ยนชีวิตได้จริง โดยกว่า 80% มีผลการเรียนเฉลี่ย 3.00 ขึ้นไป และสามารถเข้าเรียนต่อปริญญาตรีได้ถึง 53 คน เช่น นักเรียนที่สอบติดคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และผู้ที่กำลังศึกษาต่อด้านวิศวกรรมศาสตร์
การมอบทุนครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการให้เงินสนับสนุน แต่คือการสร้าง ‘หลักประกันโอกาส’ เพื่อให้เยาวชนหลุดพ้นจากวงจรความยากจนข้ามรุ่น และกลับมาเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมไทยในอนาคต
