รัฐบาลสหรัฐ ภายใต้การนำของ นายโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดี ได้ประกาศเริ่มการไต่สวนทางการค้าครั้งใหม่ ต่อ 16 ประเทศ/เขตเศรษฐกิจ รวมถึงประเทศไทย โดยนำมาตรา 301 ในกฎหมายการค้าปี 1974 เป็นการใช้เครื่องมือภาษี เพื่อมุ่งตอบโต้การค้าที่ไม่เป็นธรรม โดยขอบเขตของภาษีนี้มีรูปแบบเจาะจงรายประเทศ (Country-specific) และตั้งข้อสังเกตว่า มาตรา 301 มาใช้แทนที่มาตรการภาษีศุลกากรแบบตอบโต้ (Reciprocal Tariffs) ที่ถูกศาลฎีกาสหรัฐตัดสินว่าเป็นการกระทำที่มิชอบด้วยกฎหมาย
โดย ผู้แทนการค้าสหรัฐ (USTR) ออกแถลงว่า การไต่สวนดังกล่าวจะดำเนินการภายใต้มาตรา 301 แห่งกฎหมายการค้าปี 1974 และยังมีแนวโน้มที่จะขยายขอบเขตไปยังประเทศอื่นๆ เพิ่มเติม เนื่องจากกฎหมายฉบับนี้ให้อำนาจสหรัฐในการจัดเก็บภาษีศุลกากรต่อสินค้านำเข้าจากประเทศที่ถูกตรวจพบว่ามีพฤติกรรมการค้าที่ไม่เป็นธรรม
ทั้งนี้ กำหนดให้ทุกประเทศสามารถเข้าร่วมกระบวนการชี้แจง โดยต้องยื่นความเห็นเป็นลายลักษณ์อักษรต่อ USTR ภายในวันที่ 15 เมษายน 2569 รวมถึงยื่นคำร้องเพื่อเข้าร่วมการพิจารณาสาธารณะ จัดขึ้นในวันที่ 5 พฤษภาคม 2569 ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ก่อนเปิดโอกาสให้ยื่นความเห็นโต้แย้งเพิ่มเติมได้อีกภายใน 7 วันหลังเสร็จสิ้นการพิจารณา และคาดว่าจะได้ข้อสรุปภายในเดือนกรกฎาคมปีนี้ เวลาสอดคล้องพอดีกับมาตรการภาษีศุลกากรแบบตอบโต้ชั่วคราว ที่สหรัฐเก็บภาษีนำเข้าสินค้าในอัตรา 10% ที่จะครบกำหนดใช้เป็นการชั่วคราว 150 วัน
สำหรับประเด็นข้อกล่าวหา หลักฐานการเกิดภาวะกำลังการผลิตส่วนเกินเชิงโครงสร้าง (Structural Excess Capacity) และนโยบายที่เกี่ยวข้องของทั้ง 16 ประเทศ/เขตเศรษฐกิจ ที่ถูกไต่สวนภายใต้มาตรา 301 ดังนี้
1.จีน (China)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้าโลกสูงสุดเป็นประวัติการณ์กว่า 1.2 ล้านล้านดอลลาร์ (2025); เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 3.61 แสนล้านดอลลาร์; อัตราการใช้กำลังการผลิตรวมลดลงเหลือ 74.4%; การผลิตแบตเตอรี่ลิเทียมไอออนสูงกว่าความต้องการใช้ในประเทศถึง 1.9 เท่า
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ มีแนวปฏิบัติที่ไม่ใช่การตลาด; การให้เงินอุดหนุน; ขยายเครือข่ายการผลิตและจัดจำหน่ายไปยังต่างประเทศอย่างก้าวร้าว เช่น การตั้งโรงงานในไทยและยุโรปของ BYD
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์, เครื่องจักร, ยานยนต์, แบตเตอรี่, เหล็ก, เคมีภัณฑ์, พลาสติก, เสื้อผ้า
2.สหภาพยุโรป (EU)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้าสินค้า 4.51 แสนล้านดอลลาร์ (2.3% ของ GDP);เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 2.37 แสนล้านดอลลาร์; เยอรมนีมีอัตราการใช้กำลังการผลิตในอุตสาหกรรมเคมีต่ำเพียง 72.7%; ไอร์แลนด์เกินดุลการค้า 15.9% ของ GDP
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ ยังคงระดับการผลิตสูงกว่าการบริโภคในภูมิภาค แม้มีราคาพลังงานสูง; มีการชักชวนให้ผู้ผลิตรถยนต์จีนมาสร้างกำลังการผลิตเพิ่มในยุโรป ทั้งที่โรงงานเดิมเดินเครื่องเพียง 55%
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น เคมีภัณฑ์, เครื่องจักร, ยานยนต์, ยา (Pharmaceuticals)
3.สิงคโปร์ (Singapore)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้าสินค้า 4.7 หมื่นล้านดอลลาร์ (8.6% ของ GDP);คาดการณ์ว่าการเกินดุลในห่วงโซ่อุปทานเซมิคอนดักเตอร์จะเติบโตขึ้นอีก
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ รัฐวิสาหกิจที่ดูแลพื้นที่อุตสาหกรรมยังคงขยายกำลังการผลิต แม้ว่าอัตราการเช่าพื้นที่อุตสาหกรรมจะลดลงก็ตาม
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น เซมิคอนดักเตอร์, อิเล็กทรอนิกส์, ปิโตรเคมี, ยา
4.สวิตเซอร์แลนด์ (Switzerland)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ(รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้าสูงถึง 8.0% ของ GDP (7.5 หมื่นล้านดอลลาร์); เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 4.4 หมื่นล้านดอลลาร์
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือมีการแทรกแซงค่าเงิน (Currency Intervention) และนโยบายการทำ Sterilization เพื่อบริหารจัดการกระแสเงินตราต่างประเทศที่ไหลเข้า
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น ทองคำบริสุทธิ์, ยา, เคมีภัณฑ์อินทรีย์, เครื่องจักร
5.นอร์เวย์ (Norway)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้าสูงถึง 13.8% ของ GDP; อัตราการใช้กำลังการผลิตลดลงเหลือ 77.7% (ลดลงกว่า 2% ในรอบ 3 ปี); ส่งออกอาหารทะเลสูงสุดเป็นประวัติการณ์
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ ใช้นโยบายทำให้ค่าเงินต่ำกว่าความเป็นจริง โดยใช้รัฐวิสาหกิจหมุนเวียนรายได้จากน้ำมันเป็นเงินตราต่างประเทศ (เช่น ดอลลาร์) แทนเงินสกุลท้องถิ่น
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น เชื้อเพลิงและน้ำมันแร่, อิเล็กทรอนิกส์, เครื่องจักร, อาหารทะเล
6.อินโดนีเซีย (Indonesia)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้าโลก 3.1 หมื่นล้านดอลลาร์; เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 1.8 หมื่นล้านดอลลาร์; อุตสาหกรรมปูนซีเมนต์เผชิญภาวะอุปทานส่วนเกินเรื้อรัง
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ การห้ามส่งออกแร่ดิบ เพื่อบีบให้เกิดการสร้างกำลังการผลิตและการแปรรูปภายในประเทศ
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น โลหะ, สินค้าเกษตร, เชื้อเพลิง, สิ่งทอ, ปูนซีเมนต์
7.มาเลเซีย (Malaysia)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้า 7.3% ของ GDP (3.1 หมื่นล้านดอลลาร์); อุตสาหกรรมเหล็กมีกำลังการผลิตเพิ่มขึ้น 22% สวนทางกับอุปสงค์ที่ลดลง 25%
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ เน้นนโยบายการผลิตเพื่อส่งออกในอุตสาหกรรมหลักที่สร้างดุลการค้า
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์, เชื้อเพลิง, เครื่องจักร, ไขมันพืช/สัตว์, เหล็ก
8.กัมพูชา (Cambodia)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 1.2 หมื่นล้านดอลลาร์; ภาคการส่งออกสินค้า GFT เติบโตขึ้น 16% ในปี 2025
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ นโยบายเพิ่มศักยภาพในห่วงโซ่ผลิตภัณฑ์ เพื่อเร่งขยายภาคการผลิตและสร้างโอกาสทางการค้าท่ามกลางความไม่แน่นอนของภาษี
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น เครื่องนุ่งห่ม, รองเท้า, และกระเป๋าเดินทาง (GFT)
9.ไทย (Thailand)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ เพิ่มเป็น 5.1 หมื่นล้านดอลลาร์ (จาก 3.5 หมื่นล้านในปี 2024); ภาคการผลิตเดินเครื่องต่ำกว่า 60% ติดต่อกัน 2 ปี
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ เป็นฐานการผลิตเพื่อการส่งออกที่สำคัญในระดับภูมิภาค
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น ยานยนต์และชิ้นส่วน, เครื่องจักร, ยางพารา
10.เกาหลีใต้ (Korea)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้าโลกขยายตัวเป็น 5.2 หมื่นล้านดอลลาร์; เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ คงระดับสูงที่ 4.9-5.6 หมื่นล้านดอลลาร์
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือรัฐบาลยอมรับว่ามีความจำเป็นต้องปรับลดกำลังการผลิตในอุตสาหกรรมปิโตรเคมี
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น อิเล็กทรอนิกส์, ยานยนต์, เครื่องจักร, เหล็ก, เรือ, ปิโตรเคมี
11.เวียดนาม (Vietnam)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลการค้าโลกสูงถึง 1.96 แสนล้านดอลลาร์; เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 1.78 แสนล้านดอลลาร์; กำลังการผลิตปูนซีเมนต์สูงกว่าความต้องการในประเทศเกือบ 100%
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ การเป็นศูนย์กลางประกอบสินค้า (Assembly Hub) เพื่อส่งออก; เคยถูกตรวจสอบพบว่าแทรกแซงค่าเงินและทำให้ค่าเงินต่ำกว่าความเป็นจริง
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น อิเล็กทรอนิกส์, เครื่องจักร, รองเท้า, เสื้อผ้า, เฟอร์นิเจอร์, เหล็ก, ปูนซีเมนต์
12.ไต้หวัน (Taiwan)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ(รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือเกินดุลการค้าสินค้า 7.33 หมื่นล้านดอลลาร์; เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ สูงเป็นประวัติการณ์ที่ 6.5 หมื่นล้านดอลลาร์
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ เน้นนโยบายส่งออกสินค้าเทคโนโลยีและสินค้าไอทีเป็นหลัก
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น เซมิคอนดักเตอร์, ผลิตภัณฑ์อิเล็กทรอนิกส์, ไอที, เครื่องจักร
13.บังกลาเทศ (Bangladesh)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 6.15 พันล้านดอลลาร์; อัตราการใช้กำลังการผลิตปูนซีเมนต์ต่ำกว่า 40% เนื่องจากการบริโภคในประเทศลดลง
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือรัฐบาลให้เงินอุดหนุนเป็นเงินสด (Cash Incentives) เพื่อจูงใจในการส่งออกครอบคลุม 43 ภาคส่วน
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น สิ่งทอ, ผลิตภัณฑ์หนัง, ปูนซีเมนต์
14.เม็กซิโก (Mexico)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ สูงถึง 1.97 แสนล้านดอลลาร์; อุตสาหกรรมเหล็กขยายกำลังการผลิตเพิ่มขึ้น 46% (ช่วงปี 2000-2019)
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ การเติบโตอย่างรวดเร็วของภาคยานยนต์เพื่อส่งออกไปสหรัฐ (คิดเป็น 79.7% ของการส่งออกทั้งหมด)
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น ยานยนต์,เหล็ก, การก่อสร้าง, สุขภาพ, อาหารและเครื่องดื่ม
15.ญี่ปุ่น (Japan)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ แม้ขาดดุลการค้าโลก แต่เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 5.7 หมื่นล้านดอลลาร์; มีสัดส่วนของ “บริษัทซอมบี้” (บริษัทที่ไม่มีกำไรแต่ยังดำเนินกิจการอยู่) จำนวนมาก
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ พึ่งพาการส่งออกยานยนต์เป็นหลัก (มากกว่า 1 ใน 3 ของการส่งออกไปสหรัฐ)
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น ยานยนต์และชิ้นส่วน, อุปกรณ์ทางแสงและการแพทย์
16.อินเดีย (India)
ประเด็นข้อกล่าวหาและหลักฐานทางเศรษฐกิจ (รายละเอียดการเกินดุล/อัตราการใช้กำลังการผลิต) คือ เกินดุลทวิภาคีกับสหรัฐ 4.2 หมื่นล้านดอลลาร์; กำลังการผลิตโมดูลโซลาร์สูงเป็นเกือบ 3 เท่าของความต้องการในประเทศ
การดำเนินการหรือนโยบายที่ระบุในรายงาน คือ มีการสร้างกำลังการผลิตส่วนเกินจำนวนมากในอุตสาหกรรมหนักและปิโตรเคมี
กลุ่มสินค้าที่ระบุในการไต่สวน (ตัวอย่าง) เช่น สิ่งทอ, ยา, ยานยนต์, โมดูลโซลาร์, ปิโตรเคมี, เหล็ก
ติดตามข่าวสารอัปเดตสดใหม่จากฟาร์มของเราได้ที่: Moo-Moo News พาดหัวข่าวที่หยุดนิ้วโป้ง
#กางขอกลาวหา #ประเทศ #สหรฐไตสวน #มาตรา
