เด็กสถาปัตย์เชื่อ ‘วัดไทย’ คือหลักฐาน ‘อำนาจชนชั้น’ คว้าเล่มใหม่ อ.ชาตรี อ่านขุดเบื้องหลัง
เมื่อวันที่ 28 มีนาคม ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ชั้น LG ฮอลล์ 5-8 ในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 54 และสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ครั้งที่ 24 ซึ่งจัดโดยสมาคมผู้จัดพิมพ์และผู้จำหน่ายหนังสือแห่งประเทศไทย ซึ่งปีนี้จัดขึ้นภายใต้แนวคิด ‘READ THE LEGEND : เปิดตำนาน การอ่านครั้งใหม่‘ ตั้งแต่วันที่ 26 มีนาคม – 6 เมษายน โดยวันนี้เข้าสู่วันที่ 3 ของการจัดงาน
สำหรับ สำนักพิมพ์ทีมข่าว Moo-Moo News บูธ J02 มาในธีม ‘Reading Vibe อ่านแล้วอิน‘ ออกแบบศิลป์โดยคุณ ‘JEN.TWO’ ศิลปินชาวไทยผู้ถ่ายทอด ความอินจากการอ่าน ผ่านตัวการ์ตูนสีสันสดใส ซึ่งในครั้งนี้จดเต็มหนังสือกว่า 1,000 เล่ม
บรรยากาศเวลา 15.30 น. ที่บูธสำนักพิมพ์ทีมข่าว Moo-Moo News J02 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ศ. ดร.นพ.เฉลิม หาญพาณิชย์ ผู้บริหารเครือโรงพยาบาลเกษมราษฎร์ เวิลด์เมดิคอล และการุญเวช ผู้เขียนหนังสือ “THE BILLION JOURNEY” เดินทางมาพร้อมกับ ร.ต.หญิง รุ่งทิวา คงสนุ่น ผู้เรียบเรียงหนังสือฯ และ ‘พีท-แก้มบุ๋ม’ กันตพร หาญพาณิชย์ และ ปรียาดา สิทธาไชย รวมถึง พญ.สมพร หาญพาณิชย์ ผู้เป็นภรรยา
ต่อมา เวลา 16.30 น. ศ.ดร.ชาตรี ประกิตนนทการ ผู้เขียนหนังสือ “เสกวัดปาฏิหาริย์: อำนาจพุทธสถานใน(การ)เมืองไทย” ร่วมแจกลายเซ็นที่บูธ J02 ท่ามกลางนักอ่านที่ต่อคิวขอลายเซ็นอย่างไม่ขาดสาย
โดยหนึ่งในนั้นคือ น.ส.ภัทราพร สมบัติกำไร นักศึกษา สถาปัตยกรรมไทย คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ซึ่งเปิดเผยว่า ตนเป็นนักศึกษาที่เรียนกับ อาจารย์ชาตรีด้วยอยู่แล้ว มีเลคเชอร์ของอาจารย์ในรายวิชาหนึ่ง หัวข้อเกี่ยวกับ การเมืองที่คาบเกี่ยวกันระหว่างความเชื่อและความเป็นอยู่ในสังคมปัจจุบัน
“พอได้เห็นว่าอาจารย์ชาตรี จะออกหนังสือเล่มนี้ ด้วยความที่เรียนกับอาจารย์ และหัวข้อในปัจจุบันทำให้เราเห็นด้วยว่า ด้วยความเป็นวัดในปัจจุบัน มันก็มีการเปลี่ยนแปลงไปตามสภาพสังคมปัจจุบัน ที่อาจจะไม่ใช่ทำหน้าที่ แค่เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ แต่มีบทบาทในการเมืองมากกว่านั้น” น.ส.ภัทราพรเผย
เมื่อถามต่อว่า ได้ยินมาว่า อย่างรัฐสภาเอง ก็มีคติความเชื่อเรื่องไตรภูมิ พุทธศาสนา ที่แฝงเข้าไปในนั้นด้วย มองความเชื่อที่ซ่อนอยู่ในสถาปัตยกรรมอย่างไร เห็นแนวคิดอย่างไรในการออกแบบวัด?
น.ส.ภัทราพรเผยว่า สำหรับเรา มองว่าการออกแบบสถาปัตยกรรมประเภทนี้ มักมีความเชื่อเรื่องคติต่างๆ เข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งก็นับว่าเป็น ’เครื่องมือในการแสดงออกทางชนชั้น‘ มากในระดับหนึ่ง
“ด้วยความที่สถาปัตยกรรมไทย มักนำคติความเชื่อเรื่อง ‘สมมติเทพ’ เข้ามาจับ มันจึงเป็นเครื่องมือหนึ่งที่ใช้แสดงชนชั้นทางสังคม บ่งบอกสถานะทางการเมืองของผู้สร้าง หรือผู้ที่อุปถัมภ์สถาปัตยกรรมนั้นๆ ได้อีกนัยหนึ่ง อย่างชัดเจนด้วย“
“สมมุติว่าเป็น วัดที่มีฐานันดร เป็นวัดราษฎรหรือวัดหลวง เราจะเห็นได้อย่างชัดเจนในส่วนนั้น ว่าประชาชนทั่วไปไม่มีสิทธิไปสร้างได้ มันเป็นตัวบ่งบอกสถานะทางสังคมของผู้สร้าง และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องได้อย่างมาก” น.ส.ภัทราพรชี้
ถ้าพูดถึงการบูรณะปฏิสังขรณ์ ในฐานะคนรุ่นใหม่ สมมติว่ามีจุดอ่อนบางอย่างในงานสถาปัตยกรรม เช่น วัสดุนี้ สีนี้ หาไม่ได้แล้วในปัจจุบัน เราควรจะยืดหยุ่น หรือควรจะต้องอนุรักษ์แบบดั้งเดิมไว้ให้ได้ ?
น.ส.ภัทราพรเผยว่า ในมุมมองของเรา ด้วยความที่เป็นสถาปัตยกรรมเก่าแก่ เราอยากให้อนุรักษ์สีเดิมไว้
“ด้วยความที่โลกไปไกลแล้ว เราอาจจะใช้เทคโนโลยีในปัจจุบัน คิดค้นให้ออกมา ได้สี ได้สิ่งที่ใกล้เคียงแบบเดิม แบบนี้ก็น่าจะดี”
เรียกว่าใช้วิทยาการในยุคใหม่ ให้ภูมิปัญญา และอัตลักษณ์ในยุคก่อนยังคงอยู่ได้? ส่วนตัวประทับใจมุมมองการสอนของอาจารย์อย่างไร ?
น.ส.ภัทราพรเผยว่า ตนชอบเลคเชอร์กับอาจารย์ชาตรีมาก ด้วยความที่เขาเป็นคนไม่ปิดกั้นมุมมอง และมีข้อมูลเยอะมาก แต่เอามาย่อยให้เราฟังได้แบบไม่สับสน
“อาจารย์เขาเรียบเรียง timeline ได้อย่างกระชับ แล้วนำมาบอกเรา ทำให้เราได้เปิดมุมมองใหม่ๆ อาจจะเป็นความรู้ที่มากกว่าในช่วงที่เราจะรับรู้ได้ เขาก็เอามาย่อยแล้วให้เราเข้าใจได้อย่างตรงไปตรงมา ไม่มีสับสนเลย” น.ส.ภัทราพรเผย
เมื่อถามต่อว่า ถ้าพูดถึงสถาปัตยกรรมไทย คนส่วนมาก อาจจะนึกถึงวัด, วัง แต่จริงๆ แล้วมันมีความสำคัญอย่างไรที่เราควรจะต้องศึกษา หรือในฐานะที่มันเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมอย่างหนึ่ง?
น.ส.ภัทราพรเผยว่า เรารู้สึกว่า งานสถาปัตยกรรมไทย เป็นเหมือนการหยิบยืมหลายๆ วัฒนธรรมมาหลอมรวม ให้เกิดความเป็นไทย ให้เรายึดเกาะ
“แต่ความเป็นไทยที่เรายึดเกาะนั้น ก็ไม่ใช่ไทย 100% มันก็จะปรับเปลี่ยนไปแต่ละยุคสมัย ของคนไทยที่บอกว่าสีนี้คือความเป็นไทย เรามองประมาณนั้น”
“เรารู้สึกว่าถ้าอ่านเล่มนี้มุมมองที่จะได้ อย่างแน่นอนคือ มิติที่ลึกขึ้น รู้ว่าวัดไม่ใช่แค่พุทธสถาน ที่เอาไว้ยึดเหนี่ยวจิตใจอย่างเดียว แต่ยังมีอีกหลายมิติที่เข้ามาคาบเกี่ยวกับสถานที่นี้ มีเบื้องลึกเบื้องหลังมากกว่านั้น
อำนาจหน้าที่ที่มันทำ ทับซ้อนกันอยู่ มากกว่าในเชิงความเชื่อ แต่ก็ยังอยู่คู่กัน อาจจะเป็นในเรื่อง ’การเมืองและการแบ่งชนชั้นฐานะ‘ ที่เราอาจจะสืบค้นเหตุการณ์ ได้จากหลักฐานด้านสถาปัตยกรรมเหล่านี้ก็ได้” น.ส.ภัทราพรเผย
สำหรับท่านใดที่ยังเลือกซื้อหนังสือไม่ถูก สำนักพิมพ์มติชนเตรียมโปรโมชั่น Grab & Go หนังสือชุดราคาพิเศษ และของพรีเมียมสุดอินหลากหลายรูปแบบ โดยซื้อครบ 400 บาท รับทันที IN THE SOUND กระเป๋าผ้าใส่หูฟังคู่ใจ, ซื้อครบ 800 บาท รับทันที IN THE BAG กระเป๋าผ้าสะพายข้างใบใหญ่, ซื้อครบ 1,200 บาท รับทันที IN THE BREEZE พัดลมพกพาพร้อมกระเป๋าผ้า, ซื้อครบ 2,000 บาท รับทันที IN THE STYLE เสื้อยืดทรง Oversize แบรนด์ยืดเปล่า ดีไซน์พิเศษ และหากซื้อครบ 3,500 บาท รับทันที IN THE CARRY ถุงผ้าแคนวาสพร้อมกระเป๋าใส่ไอแพด
สามารถมาร่วมเป็นเจ้าของได้ที่บูธ J02 สำนักพิมพ์ทีมข่าว Moo-Moo News หรือช่องทางออนไลน์ผ่านเว็บไซต์สำนักพิมพ์ทีมข่าว Moo-Moo News www.matichonbook.com และสามารถสั่งซื้อผ่านบริการรับหิ้ว ID Line : 094-702-7777
ทั้งนี้ งานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ ครั้งที่ 54 และสัปดาห์หนังสือนานาชาติ ครั้งที่ 24 จัดขึ้นตั้งแต่วันที่ 26 มีนาคม – 6 เมษายน 2569 เวลา 10.00 – 21.00น. ที่ศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ชั้น LG ฮอลล์ 5-8
ติดตามข่าวสารอัปเดตสดใหม่จากฟาร์มของเราได้ที่: Moo-Moo News พาดหัวข่าวที่หยุดนิ้วโป้ง
#เดกสถาปตยเชอ #วดไทย #คอหลกฐาน #อำนาจชนชน #ควาเลมใหม #อ.ชาตร #อานขดเบองหลง
