ถอดรหัส ‘อุบัติเหตุ’ ของพระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ศิลปวัฒนธรรม มีนาคม 2569
ศิลปวัฒนธรรม ฉบับเดือนมีนาคม พุทธศักราช 2569
นำเสนอเรื่องเด่นประจำฉบับ ‘ถอดรหัสอุบัติเหตุของพระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ที่ทำให้ ร.5 ทรงเดือด?’
พร้อมบทความหลากหลาย ครบรสเช่นเคย อาทิ
‘สตรีและการทำคุณไสยในกรุงรัตนโกสินทร์ ในช่วงรัชกาลที่ 1-รัชกาลที่ 5’ โดย ภัทรธิดา ดำนิล
โชว์หลักฐานที่บ่งชี้ว่าสตรีชั้นสูง 4 ท่านถูกบันทึกไว้ ว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับการใช่เสน่ห์ยาแฝดต่อพระมหากษัตริย์ พระบรมวงศานุวงศ์ชั้นสูง และขุนนางชั้นผู้ใหญ่ ได้แก่ เจ้าจอมทองดีผู้ทำเสน่ห์ใส่รัชกาลที่ 1, เจ้าจอมมารดาม่วง ต้องโทษทำเสน่ห์ใส่วังหน้า ในรัชกาลที่ 2 ขณะมีครรภ์พระองค์เจ้า, เจ้าจอมมารดากลีบ ทำคุณไสยใส่พระปิ่นเกล้า รัชกาลที่ 4 ทรงตัดสินไม่ต้องโทษประหาร และนางแฟนนี น็อกซ์หญิงต่างชาติผู้อยู่เบื้องหลังการทำคุณไสยใส่รัชกาลที่ 5
‘ตามรอยแคทยากับเจ้าฟ้าสยามในนครอิสตันบูล’ โดย อภิรัตน์ สุคนธาภิรมย์ ณ พัทลุง
อดีตเอกอัครราชทูตไทยประจำสาธารณรัฐตุรกี ตามรอยรักในโบสถ์ แคทยา กับเจ้าฟ้าจักรพงษ์ฯ พร้อมเฉลยปริศนาเหตุใดไม่พบหลักฐานการเสกสมรส
‘ฟองน้ำเหนือกาลเวลา บรูซ แกสตัน ปราชญ์ดนตรีผู้เชื่อมยุคสมัย’ โดย อานันท์ นาคคง
เรียบเรียงเรื่องราวชีวิตของ บรูซ วิลเลียม แกสตัน นักดนตรีชาวอเมริกัน ผู้ใช้ชีวิตอยู่ในไทยนานกว่า 50 ปี สร้างปรากฏการณ์ดนตรีร่วมสมัยให้เป็นที่รู้จักและยอมรับในสังคมโลกครูดนตรีผู้สร้างนักดนตรีรุ่นใหม่ขึ้นมาทำประโยชน์ให้สังคมไทยมากมาย โดยก่อตั้ง ‘วงฟองน้ำ’ ที่กลายเป็นตำนานแห่งวงการดนตรี ด้วยการสร้างสรรค์พื้นที่ข้ามพรมแดนระหว่างดนตรีตะวันออกและตะวันตก
‘อีกครั้ง ถอดรหัสอุบัติเหตุของพระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ที่ทำให้ ร.5 ทรงเดือด?’ โดย ปรามินทร์ เครือทอง
เปิดปูมอุบัติเหตุที่ทำให้กราฟชีวิตของพระองค์เจ้าปฤษฎางค์ต้องหักเห จากดาวรุ่งที่ส่องแสงในหมู่ชนชั้นนำสยาม สู่ดาวดับในชั่วข้ามคืน โดยเป็นเวลาไม่น้อยกว่า 2 ทศวรรษที่นักวิชาการพยายามถอดรหัสอุบัติเหตุดังกล่าวว่าคืออะไรกันแน่ ในช่วงแรกถนนทุกสายมุ่งไปสู่เอกสารที่เรียกว่า ‘เจ้านายและข้าราชการกราบบังคมทูลความเห็นจัดการเปลี่ยนแปลงระเบียบราชการแผ่นดิน ร.ศ.103’ ซึ่งรู้กันว่าพระองค์เจ้าปฤษฎางค์ทรงเป็นตัวตั้งตัวตีในงานนี้ทว่าต่อมา มีผู้โต้แย้งด้วยการลำดับเวลาและหลักฐานชั้นต้นอื่นๆโดยเสนอว่าอุบัติเหตุมีหลายครั้ง และครั้งที่ทำให้ต้องถวายหนังสือกราบบังคมทูลลาออกจากราชการ อาจเพราะข่าวลือเรื่องชู้สาวต่างหาก
‘พระราชดำริเรื่อง แบ่งเมือง เร่งอ้างกรรมสิทธิ์ดินแดนไทย หวั่นซ้ำรอยพม่าเสียเมือง’ โดย ไกรฤกษ์ นานา
นำเสนอเหตุการณ์สมัยรัชกาลที่ 5 ในห้วงเวลาที่พม่าสูญเสียเอกราช ทรงเลือกวิธีจัดการบ้านเมืองให้เรียบร้อยแบบเป็นกิจจะลักษณะ ซึ่งนักจักรวรรดินิยมยุโรปต้องการจะเห็น และจะทำให้บ้านเมืองดำรงอยู่ต่อไปได้ในสถานการณ์อันมีผลอย่างรุนแรงทำให้พม่าเสียเมืองเป็นตัวอย่าง เพราะการปกครองในพม่ายังไม่ลงตัว ทำให้มีอำนาจของฝรั่งจากภายนอกเข้ามาบงการ
‘พุทธศิลป์ภายใต้นโยบายการเมือง ของพระนางบูเช็กเทียน’ โดย รศ.ดร.อชิรัชญ์ ไชยพจน์พานิช
วิเคราะห์ตีความผลงานพุทธศิลป์ในยุคพระนางบูเช็กเทียน ผู้ทรงมีพระราชศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างยาวนาน โดยอาจเป็นปัจจัยหนึ่งซึ่งทำให้เมื่อครั้งขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดินี จึงทรงให้แนวคิดของพระพุทธศาสนาเพื่อเสริมความชอบธรรมในการปกครอง นั่นคือ การสถาปนาพระนางเป็นพระโพธิสัตว์ไมเตรยะผ่านการประพันธ์คัมภีร์และการสร้างศิลปกรรม
‘รสนิยมมีกลิ่น : การสร้างสัญญะทางชนชั้น ผ่านกลิ่นน้ำหอมฝรั่งเศสในสังคมสยาม’ โดย ญาณี กลิ่นเมือง
ชวนให้ดื่มด่ำสัมผัสประวัติศาสตร์สังคมสยามผ่านการโฆษณาน้ำหอมฝรั่งเศสที่สะท้อนความรับรู้เรื่องกลิ่นผ่านถ้อยคำอธิบายด้วยสำนวนภาษาที่มอบอารมณ์ความรู้สึกในหน้าหนังสือพิมพ์ นอกจากนี้ การใช้น้ำหอมที่มีกลิ่นหอมจากดอกไม้ หรือสารเคมีต่างๆ ยังฉายภาพการแบ่งชนชั้นและการสร้างตัวตน การนิยมตัวตนในระดับปัจเจกอีกด้วย
สั่งซื้อนิตยสารศิลปวัฒนธรรม โทร 0-2589-0020 ต่อ 3352 ติดตามข่าวสาร ความเคลื่อนไหว และเนื้อหาน่าสนใจเพิ่มเติมได้ในช่องทางต่างๆ อาทิ www.silpa-mag.com, ยูทูบและเฟซบุ๊ก Silpawattanatham-ศิลปวัฒนธรรม
ติดตามข่าวสารอัปเดตสดใหม่จากฟาร์มของเราได้ที่: Moo-Moo News พาดหัวข่าวที่หยุดนิ้วโป้ง
#ถอดรหส #อบตเหต #ของพระองคเจาปฤษฎางค #ศลปวฒนธรรม #มนาคม
