กลายเป็นความสูญเสียครั้งใหญ่ของวงการบันเทิงไทย หลังการจากไปอย่างกะทันหันของ “แดน ศรีภิญโญ” อดีตนักแสดงตลกชื่อดัง ซึ่งมีรายงานว่าเสียชีวิตด้วยภาวะ “ไตวายเฉียบพลัน” เหตุการณ์นี้ทำให้หลายคนเริ่มตระหนักถึงอันตรายของโรคนี้ที่สามารถพรากชีวิตได้ในเวลาอันรวดเร็ว
ไตวายเฉียบพลัน คืออะไร?
ภาวะไตวายเฉียบพลัน (Acute Kidney Injury – AKI) คือการที่ไตสูญเสียการทำงานอย่างรวดเร็วภายในไม่กี่ชั่วโมงหรือกี่วัน ทำให้ร่างกายไม่สามารถกรองของเสีย หรือรักษาสมดุลน้ำและเกลือแร่ได้ ส่งผลให้เกิดการสะสมของเสียในร่างกายและอาจนำไปสู่การเสียชีวิตหากรักษาไม่ทันท่วงที
สาเหตุหลัก 3 ประการ
- เลือดไปเลี้ยงไตไม่เพียงพอ: เช่น ภาวะช็อกจากการเสียเลือด, ขาดน้ำรุนแรง หรือหัวใจล้มเหลว
- ความผิดปกติของไตโดยตรง: เช่น การติดเชื้อในกระแสเลือด หรือการได้รับสารพิษและยาบางชนิดเกินขนาด (โดยเฉพาะยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs)
- การอุดกั้นของทางเดินปัสสาวะ: เช่น นิ่วในไต, ต่อมลูกหมากโต หรือเนื้องอกที่ขวางทางไหลของปัสสาวะ
สัญญาณเตือนที่ต้องรีบพบแพทย์
แม้ในช่วงแรกอาจไม่มีอาการชัดเจน แต่หากพบสัญญาณเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์ทันที:
- ปัสสาวะน้อยลง หรือไม่มีปัสสาวะเลย
- มีอาการบวม บริเวณใบหน้า ขา และเท้า
- อ่อนเพลีย คลื่นไส้ อาเจียน และเบื่ออาหาร
- หอบเหนื่อย หายใจลำบาก เนื่องจากมีน้ำท่วมปอด
- มึนงง สับสน หรืออาจถึงขั้นหมดสติ
กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังเป็นพิเศษ
- ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป
- ผู้มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน, ความดันโลหิตสูง, โรคหัวใจ
- ผู้ป่วยวิกฤตที่รักษาตัวในโรงพยาบาลเป็นเวลานาน
- ผู้ที่ใช้ยาแก้ปวด สมุนไพร หรืออาหารเสริมที่ไม่ได้มาตรฐานต่อเนื่อง
แนวทางการรักษาและการป้องกัน
ภาวะนี้สามารถรักษาให้หายเป็นปกติได้หากตรวจพบเร็ว โดยแพทย์จะควบคุมสมดุลน้ำและเกลือแร่ หรือใช้การ “ฟอกไต” ชั่วคราวในรายที่รุนแรง
วิธีป้องกันเพื่อสุขภาพไตที่ดี
- ดื่มน้ำให้เพียงพอ เพื่อให้เลือดไปเลี้ยงไตได้ดี
- หลีกเลี่ยงการซื้อยากินเอง โดยเฉพาะยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ยาหม้อ และยาลูกกลอน
- ควบคุมโรคประจำตัว ให้คงที่ตามคำแนะนำของแพทย์
- ตรวจสุขภาพประจำปี เพื่อเช็กค่าการทำงานของไตอย่างสม่ำเสมอ
