นายคงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) นำคณะเดินทางเยือนประเทศญี่ปุ่น เพื่อศึกษาดูงานเทคโนโลยี Carbon Capture and Storage (CCS) หรือกระบวนการดักจับและกักเก็บก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ เพื่อรับมือกับมาตรการคาร์บอนที่เข้มงวดขึ้นทั่วโลก
เจาะลึกต้นแบบ CCS แห่งแรกของญี่ปุ่น
ปตท. ได้เข้าศึกษาโครงการ Tomakomai CCS Demonstration Project ที่จังหวัดฮอกไกโด ซึ่งเป็นโครงการต้นแบบครบวงจรแห่งแรกของญี่ปุ่น โดยมีจุดเด่นดังนี้:
- ความสำเร็จ: สามารถกักเก็บคาร์บอนใต้ทะเลลึกได้สะสมกว่า 300,000 ตัน
- การดำเนินงาน: ดักจับคาร์บอนจากภาคอุตสาหกรรม เช่น การผลิตไฮโดรเจนในโรงกลั่น แล้วอัดฉีดลงสู่ชั้นหินอุ้มน้ำเค็มใต้ทะเลลึก 1,000-3,000 เมตร
- มาตรฐานความปลอดภัย: มีระบบตรวจวัดการสั่นสะเทือนและโครงสร้างใต้ดินแบบเรียลไทม์ พร้อมหยุดการฉีดทันทีหากพบสิ่งผิดปกติ
- เป้าหมาย: เตรียมขยายผลสู่เชิงพาณิชย์ภายในปี 2573
3 ขั้นตอนหลักของเทคโนโลยี CCS
กระบวนการของ Tomakomai ครอบคลุมการทำงานอย่างเป็นระบบ 3 ขั้นตอน คือ:
- Capture: การแยกคาร์บอนให้มีความบริสุทธิ์กว่า 99% จากแหล่งกำเนิด
- Compression & Transport: การอัดและขนส่งในรูปแบบของเหลวผ่านท่อหรือเรือ
- Injection & Storage: การฉีดกักเก็บในชั้นหินใต้ทะเลที่มีคุณสมบัติคล้ายรังผึ้งเพื่อการเก็บกักระยะยาว
มากกว่าแค่เรื่องสิ่งแวดล้อม แต่คือความสามารถในการแข่งขัน
นายทานากะ จิโร จาก Japan CCS ระบุว่าในยุคที่มีมาตรการภาษีคาร์บอนข้ามพรมแดน (CBAM) เทคโนโลยี CCS จึงเป็นกลไกสำคัญในการรักษาขีดความสามารถทางการค้า นอกจากนี้ยังให้ความสำคัญกับ การยอมรับของสังคม (Public Acceptance) โดยการเปิดเผยข้อมูลอย่างโปร่งใสและสื่อสารกับชุมชนอย่างสม่ำเสมอ
ทั้งนี้ นายคงกระพันย้ำว่า การศึกษาครั้งนี้สะท้อนถึงทิศทางของ ปตท. ที่มุ่งแสวงหาเทคโนโลยีเพื่อบรรลุเป้าหมาย ความเป็นกลางทางคาร์บอน โดยใช้ CCS เป็นกลไกหลักควบคู่ไปกับการลงทุนในพลังงานสะอาด
